Fundacja rodzinna to innowacyjny pomysł, którego podstawowym zadaniem jest poprawa otoczenia prawnego firm, przede wszystkim ze względu na nieuchronne zmiany pokoleniowe. Jest to jednocześnie rozwiązanie, którego do tej pory nie było w polskim systemie prawnym.

Polski model fundacji rodzinnej wzorowany jest miedzy innymi na podobnych fundacjach działających różnych krajach europejskich, m.in. Niemczech czy Liechtensteinie.

Źródło: capitalis.pl

Instytucja ta może w praktyce okazać się atrakcyjna przede wszystkim dla właścicieli firm o charakterze rodzinnym. Dzięki założeniu fundacji rodzinnej możliwe będzie bowiem bardziej perspektywiczne planowanie działalności biznesowej, bez obaw o ewentualne problemy czy trudności związane z przekazywaniem, darowaniem czy dziedziczeniem udziałów w spółkach. Fundacja rodzinna ułatwić ma również dzielenie zysków pomiędzy osoby zaangażowane w prowadzenie rodzinnego przedsiębiorstwa i osoby, które dokonały innego wyboru zawodowego, bez obaw o majątek rodzinny czy płynność finansową spółek, w których udziałowcem jest fundacja rodzinna.

Najogólniej mówiąc, idea takiej fundacji opiera się na założeniu odseparowania od siebie rodziny i biznesu. W takim układzie majątek rodzinny staje się bowiem własnością fundacji rodzinnej (a fundacja działa jak swego rodzaju skarbiec rodzinny, który z jednej strony ma zapewnić rodzinie zabezpieczenie finansowe, a z drugiej realizować indywidualną wizję fundatora).

Fundacja rodzinna jest zatem optymalnym rozwiązaniem, pozwalającym nie tylko na spokojne i bezpieczne funkcjonowanie danego przedsiębiorstwa rodzinnego, ale również na zabezpieczenie potrzeb finansowych beneficjentów.

Według proponowanych rozwiązań prawnych, fundacja rodzinna ma mieć osobowość prawną, a jej siedziba musi znajdować się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto warunkiem niezbędnym dla powołania fundacji ma być notarialnie sporządzony akt założycielski (ewentualnie testament, obejmujący oświadczenie testatora o utworzeniu fundacji rodzinnej).

Fundatorem będzie mogła zostać osoba fizyczna, posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych. Warto również wspomnieć, że Ustawodawca przewiduje możliwość utworzenia fundacji rodzinnej przez kilku fundatorów. Beneficjentem natomiast będzie mogła zostać natomiast zarówno osoba fizyczna, jak i organizacja pozarządowa prowadząca działalność pożytku publicznego.

Do najważniejszych zadań fundacji rodzinnej należy:

• zarządzanie i ochrona majątku przekazanego na rzecz fundacji rodzinnej przez fundatora (zgodnie z jego wolą wyrażoną w statucie albo testamencie);
• zapewnianie środków finansowych dla wskazanych przez fundatora beneficjentów (przede wszystkim osób bliskich oraz organizacji pozarządowych prowadzących działalność pożytku publicznego).

Warto ponadto wspomnieć, że z majątku oraz dochodów fundacji rodzinnej będzie można sfinansować np. koszty edukacji, leczenia czy utrzymania beneficjentów, a także inne osobiste wydatki.

W myśl założeń prawnych proponowanych przez Ustawodawcę, fundacja rodzinna ma posiadać zarząd, a także może podlegać wewnętrznemu nadzorowi rady protektorów. Beneficjenci z kolei mają tworzyć tzw. zgromadzenie beneficjentów, które jednak zbierać się ma jedynie w wyjątkowych przypadkach. Ma to zapewnić wpływ rodziny na najważniejsze kwestie związane z działalnością fundacji rodzinnej.

Najważniejsze cechy fundacji rodzinnej to:

• Brak wspólników, co pozwoli uniknąć ryzyka utraty albo zbycia praw majątkowych do rodzinnej firmy;
• Sukcesja fundacji rodzinnej jedynie przy jej utworzeniu, w ten sposób nie ma ryzyka związanego z tym kto w danym momencie jest właścicielem fundacji;
• Fundacja Rodzinna to instytucja, która pozwala na oddzielenie statusu beneficjenta od osoby zarządzającej fundacją;
• Fundacja rodzinna ma realizować przede wszystkim cele rodzinne, a więc przedsięwzięcia, które są ważne głównie z perspektywy danej rodziny.